W przypadku Mielnika nie chodzi o nadanie nowych praw miejskich, lecz o ich odzyskanie. Miejscowość posiadała je przez ponad 450 lat – w latach 1440–1892 oraz 1919–1934. Procedura nadania statusu miasta wymaga decyzji Rady Ministrów. Wniosek został przygotowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dokument zostanie przekazany za pośrednictwem wojewody do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Rząd ma czas na jego rozpatrzenie do końca lipca roku poprzedzającego ewentualną zmianę.
Czytaj też: Na majówkę jeździ tam pół Białegostoku. Bajkowe miasteczko, w którym nagrywano sceny do kultowej komedii
Zgodnie z ustawą, o statusie miasta decydują m.in. infrastruktura, układ przestrzenny oraz charakter zabudowy. W przypadku Mielnika wskazuje się na:
- zwartą zabudowę o charakterze miejskim
- rozwiniętą sieć wodociągów, kanalizacji i dróg
- funkcjonujące instytucje publiczne i kulturalne
- rolę lokalnego ośrodka administracyjnego i usługowego
Miejscowość pełni również funkcje turystyczne, m.in. dzięki położeniu, walorom przyrodniczym i zabytkom. Jak informuje Gmina Mielnik, jednym z kluczowych elementów wniosku jest historia Mielnika oraz jego znaczenie kulturowe. W 2026 roku przypada 525. rocznica zawarcia unii mielnickiej.
Co się zmieni dla mieszkańców?
Samorząd podkreśla, że zmiana statusu ma głównie charakter prestiżowy i rozwojowy. Najczęściej pojawiające się pytania mieszkańców dotyczą m.in. podatków czy opłat.
Z informacji przez Gminę Mielnik wynika, że:
- podatki lokalne nie wzrosną automatycznie
- opłaty za wodę, śmieci czy przedszkole pozostaną zależne od decyzji rady gminy
- nauczyciele nie stracą dodatków wiejskich
- dopłaty rolnicze pozostaną bez zmian
- nie będzie konieczności wymiany dowodów osobistych
- nie są planowane przedterminowe wybory
Czytaj też: Tutaj bije serce Białegostoku. Miejsce przyciąga mieszkańców i turystów
Władze gminy wskazują, że odzyskanie statusu miasta może przyspieszyć rozwój Mielnika, zwiększyć jego atrakcyjność inwestycyjną oraz ułatwić pozyskiwanie środków zewnętrznych. Jednocześnie miejscowość zachowałaby uprawnienia gminy wiejskiej, funkcjonując jako gmina miejsko-wiejska.
Na początku 2026 roku prawa miejskie odzyskało już kilka miejscowości w Polsce, m.in. Janów Podlaski czy Małkinia Górna.
