Bitwa białostocka 1920
22 sierpnia 1920 roku Białystok stał się areną krwawych walk, które na zawsze zapisały się w historii miasta. Właśnie wtedy 1 Pułk Piechoty Legionów stanął naprzeciw wycofujących się spod Warszawy wojsk bolszewickich. Ta zacięta akcja militarna, tocząca się na ulicach Białegostoku, zakończyła się miażdżącym zwycięstwem Polaków, skutecznie broniąc niedawno odzyskanej niepodległości miasta. Cena była wysoka: po polskiej stronie zginęło 34 żołnierzy, a ponad 200 odniosło rany. Straty bolszewików były znacznie większe – około 800 zabitych i rannych oraz ponad 8 tysięcy jeńców. Polskie wojska zdobyły imponujące trofea: trzy pociągi, samolot, 22 działa i 147 karabinów maszynowych. Wśród bohaterów tamtych dni na szczególne wspomnienie zasługuje major Józef Marjański, dowódca batalionu, którego żołnierze ponieśli główny ciężar walk o miasto. Major Marjański poległ w bitwie, a dziś jego imię upamiętnia ulica w centrum Białegostoku.
Rekonstrukcja Bitwy Białostockiej z 1920 roku. Harmonogram obchodów
Białystok upamiętnia 105. rocznicę Bitwy Białostockiej
W piątek, 22 sierpnia, minie 105 lat od Bitwy o Białystok, kluczowego wydarzenia wojny polsko-bolszewickiej, które na zawsze zmieniło bieg historii miasta. Tego dnia w 1920 roku żołnierze 1 Pułku Piechoty Legionów pokonali bolszewików, przywracając Białemustokowi wolność.
Obchody i rekonstrukcja Bitwy Białostockiej
Uroczyste obchody rocznicy odbędą się w niedzielę, 24 sierpnia, na Placu NZS. Prezydent Tadeusz Truskolaski zaprasza mieszkańców do wspólnego oddania hołdu bohaterom.
Kulminacyjnym punktem obchodów będzie rekonstrukcja Bitwy Białostockiej z 1920 roku, która odbędzie się 24 sierpnia 2025 roku w godzinach 12:00–13:00 na Placu NZS w Białymstoku. Ponad stu rekonstruktorów, w historycznych mundurach, z autentyczną bronią, artylerią i pojazdami pancernymi, przeniesie widzów w realia wojny polsko-bolszewickiej. Widowisku towarzyszyć będzie komentarz historyczny prof. Andrzeja Olejki, specjalizującego się w historii wojskowości.
W widowisku wezmą udział rekonstruktorzy w strojach z epoki, pojawią się także pojazdy historyczne, m.in. czołg Renault FT-17, a całości dopełnią efekty pirotechniczne.
Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Rodziny Herników we współpracy z Muzeum Wojska w Białymstoku oraz Miastem Białystok.
– Zapraszam wszystkich Państwa, niezależnie od wieku. To dobra okazja, by zobaczyć z bliska, jak wyglądała walka o niepodległość na ulicach Białegostoku i w ten sposób oddać hołd bohaterom tamtych wydarzeń – powiedział Rafał Rudnicki, zastępca prezydenta Białegostoku.
