Koszmar w Hipolitowie. Urodziła i zabiła pięcioro dzieci. Beata przez lata ukrywała prawdę

W 2000 roku mieszkanka Hipolitowa wydała na świat swoje pierwsze dziecko, a następne porody następowały kolejno w latach 2003, 2008, 2010 oraz 2012. Jak dowiodła prokuratura, na liście jej ofiar znalazły się dwie dziewczynki i trzech chłopców, co przełożyło się na udowodnienie pięciu zabójstw. Początkowo organy ścigania dążyły do oskarżenia kobiety o śmierć szóstego noworodka, opierając się na relacjach świadków i zebranych poszlakach potwierdzających sześć przebytych ciąż, jednak ostatecznie brakło na to twardych dowodów. Według hipotezy śledczych, to jedno maleństwo straciło życie w odmiennych okolicznościach – matka miała je utopić w lokalnym zbiorniku wodnym. Jesienią 2008 roku zarządzono poszukiwania w stawie przeciwpożarowym, odpompowując wodę i przeszukując dno akwenu, ale bez rezultatu. Chociaż zabezpieczono tam błoto, szmaty i obwiązany sznurkiem kamień, to zwłok nie odnaleziono, lecz Beata Z. i tak stanęła przed wymiarem sprawiedliwości za wielokrotne morderstwa.

Beata Z. z Hipolitowa ukrywała zwłoki w nietypowych miejscach. Noworodki umierały z wycieńczenia

Jej zbrodniczy mechanizm funkcjonował niezmiennie według tego samego scenariusza. Kobieta zawsze rodziła w swoim domu, by chwilę później odłożyć bezbronne noworodki w przypadkowe, wyizolowane miejsca i po prostu odejść. Pozbawione ludzkiego ciepła i opieki maleństwa traciły szansę na przetrwanie, a gdy ich funkcje życiowe ostatecznie ustawały, matka zajmowała się ukryciem ciał. Ani razu nie ruszyła palcem, żeby uchronić je przed zgonem.

W przestrzeni publicznej błyskawicznie namnożyło się spekulacji dotyczących losu maleńkich zwłok. Tygodnik „Polityka” w swoim materiale opartym na policyjnych doniesieniach przywoływał mrożące krew w żyłach scenariusze, według których jedno z dzieci zakopano w przydomowym ogrodzie po owinięciu w koc, inne ukryto w zabudowaniach gospodarczych, a kolejne ułożono na poddaszu w kartonach, gdzie odnaleziono jedynie zaawansowane stadium rozkładu. Najbardziej wstrząsająca plotka sugerowała, że dzieciobójczyni wykopała z ziemi ciało swojej zmarłej córki i rzuciła je na pożarcie psu, aby zatrzeć ślady zbrodni. Śledczy konsekwentnie odmawiali komentarza w sprawie tych drastycznych detali, co uniemożliwiało oddzielenie faktów od fantazji. Prokuratura, mając na uwadze niespotykany ciężar gatunkowy śledztwa, o którym mówiła cała Polska, narzuciła ścisłą blokadę informacyjną.

Oskarżona wychowała się w licznej rodzinie jako piąta z siedmiorga rodzeństwa. Już jako nastolatka sprawiała mnóstwo kłopotów, unikała szkoły i nie potrafiła odnaleźć się w dorosłości. Z artykułów „Polityki” wynikało, że organy śledcze początkowo poinformowały matkę Beaty Z. o wyjątkowo brutalnym charakterze zbrodni – kobieta miała rzekomo czekać na wydalenie łożyska, by następnie dusić nim swoje dzieci. Spekulowano również o celowym niepodwiązywaniu pępowiny, co miało prowadzić do wykrwawienia. Podczas początkowych przesłuchań podejrzana faktycznie wzięła na siebie winę za te morderstwa, zrzucając jednak część odpowiedzialności na swojego obojętnego partnera, którego bierność rzekomo potęgowała jej nienawiść do narodzonych dzieci. W toku procesu dzieciobójczyni całkowicie zmieniła front, odwołując przyznanie się do winy i utrzymując, że jedynie ignorowała płacz dzieci, pozostawiając je bez opieki. Ostateczny mechanizm zgonu noworodków pozostał spowity mgłą tajemnicy.

Dwójka dzieci Beaty Z. ocalała. Mieszkańcy Hipolitowa plotkowali o jej potajemnych związkach

W życiorysie Beaty Z. znajdowały się jednak dzieci, które otoczyła matczyną troską. Po osiągnięciu pełnoletności sformalizowała związek z rodzonym wujem mieszkającym w Hipolitowie, a z tego małżeństwa narodziła się dwójka pociech, których matka nie skrzywdziła. Chociaż lokalna społeczność z niesmakiem patrzyła na to kazirodcze małżeństwo, kobieta nic sobie z tego nie robiła, a po zgonie pierwszego męża weszła w relację z kolejnym krewnym z sąsiedztwa. Okoliczni mieszkańcy wielokrotnie wytykali jej swobodny stosunek do obyczajowości i sugerowali, że ojcowie zamordowanych maluchów pozostawali nieznani, ale śledczy nałożyli klauzulę tajności na ten aspekt postępowania.

Rodzice oskarżonej zareagowali na odkrycie prawdy ogromnym wstrząsem, mimo że ich relacje z córką były mocno ochłodzone. Zrozpaczony ojciec bezustannie próbował poznać motywy zbrodni i ustalić lokalizację piątego noworodka, a matka w trakcie policyjnej wizji lokalnej wpadła w histerię. „Czego płaczesz, mamo, jak to się już stało?” – takie słowa, jak wynika z akt, miała skierować do niej beznamiętnie Beata. Ciężar emocjonalny tej sytuacji sprawił, że starsza kobieta zasłabła na miejscu i wymagała pilnej interwencji ratowników medycznych.

Rodzinna miejscowość oskarżonej to niewielkie, podlaskie Hipolitowo, składające się zaledwie z rzędu domów przy lokalnej szosie. W tej hermetycznej społeczności rzekomo nikt nic nie widział, a sąsiedzi przed organami ścigania przysięgali, że o ciążach nie mieli najmniejszego pojęcia. Kobieta maskowała rosnący brzuch grubymi ubraniami noszonymi nawet w trakcie letnich upałów, zalewając się przy tym potem, a o porody dbała w całkowitej izolacji. Kiedy ktokolwiek pytał ją wprost, kategorycznie ucinała temat. Specjaliści zaangażowani do oceny sytuacji podkreślili, że wieś stanowiła anomalię socjologiczną – ludzie unikali zażyłości, brakowało tam nawet sklepu spożywczego, który zazwyczaj pełni funkcję centrum lokalnej wymiany informacji.

W reportażu magazynu „Polityka” znalazły się wstrząsające relacje lokalnej społeczności. „- Mogła być w ciąży nawet osiem razy, ale z tego latało po podwórku tylko dwoje, tych urodzonych w 2002 i 2005 roku. Jakie kryteria przyjmowała, że jedne ocaliła, a innych nie? Trudno powiedzieć” – zastanawiali się sąsiedzi. Matematyka była jednak nieubłagana, bo z szóstki zaginionych dzieci udowodniono matce zamordowanie pięciorga.

Urzędnicy nie dostrzegli zagrożenia. Kurator chwalił oskarżoną o morderstwa kobietę

Wydaje się nieprawdopodobne, że instytucje pomocowe przeoczyły tak ogromną tragedię, zwłaszcza że dzieciobójczyni figurowała w rejestrach opieki społecznej i nadzoru kuratorskiego. Kontrole w jej domu wszczęto po anonimowym zgłoszeniu o problemach alkoholowych i wizytach mężczyzn. Akta sprawy pękają w szwach od notatek z przeprowadzonych interwencji, które przyniosły zauważalną poprawę zachowania. Po uratowaniu dwójki starszych dzieci instruowano ją nawet w zakresie zapobiegania ciąży i proponowano wizyty u ginekologa. Tygodnik „Polityka” cytował fragmenty dokumentacji urzędowej: „- Przez kuratora była wizytowana zawsze z zaskoczenia, przynajmniej raz w miesiącu, regularnie raportowana do teczek. Spokojna w rozmowie, niewulgarna, nałogowo paląca po trzy paczki, w domu często nieład, ale dzieci nie chodziły głodne, raz pojawiała się w szkołach na wywiadówkach, innym razem nie. Przestała nadużywać alkoholu z powodu chorej nerki. Nigdy roszczeniowa, ani kłótliwa. Sytuacja finansowa dobra, żyje z pieniędzy za 15 hektarów dzierżawy, starsze mają renty po ojcu, latem zbiera grzyby i jagody”.

Z urzędowych zapisków wyłania się obraz absurdalnych sytuacji – jednego lata Beata Z. otworzyła drzwi pracownikowi opieki ubrana w grubą kurtkę zimową, a swój nienaturalnie zaokrąglony kształt tłumaczyła nagłym przyrostem wagi. Pozbawieni prawnych narzędzi urzędnicy próbowali dyskretnie wybadać sąsiadów, ale spotykali się ze zmową milczenia lub brakiem zainteresowania. Po pewnym czasie obwód oskarżonej malał, co tłumaczyła skuteczną dietą. Dopiero determinacja pracownic socjalnych doprowadziła do przełomu – po weryfikacji placówek medycznych i okien życia zgłosiły sprawę na policję. Seria żmudnych przesłuchań zdemaskowała wreszcie brutalną prawdę o potajemnych ciążach i morderstwach własnych potomków.

Jesienią 2012 roku policja założyła jej kajdanki, a pod koniec 2013 roku ruszył oficjalny proces. Skład orzekający uznał za najważniejszy dowód pierwsze, spontaniczne zeznania kobiety, w których przyznała się do pięciokrotnego dzieciobójstwa. Zmiana wyjaśnień na późniejszym etapie została oceniona przez sąd jako niewiarygodna linia obrony, a wiarę dano słowom wypowiedzianym tuż po zatrzymaniu. „- Chciała wyrzucić z siebie tę tragedię, którą cały czas w sobie nosiła” – argumentował sędzia Jan Leszczewski w uzasadnieniu. Materiał dowodowy potwierdził, że noworodki przyszły na świat żywe, a partner matki zdawał sobie sprawę z sytuacji, choć odmówił zeznań w sądzie. Sędziowie nie ustalili, czy sąsiedzi posiadali wiedzę na ten temat, ale stanowczo stwierdzili, że Beata Z. działała z premedytacją, precyzyjnie ukrywając brzuch, rodząc w samotności i sprawnie maskując ślady po ciałach.

Obrona, reprezentowana przez mecenas Edytę Tawrel, domagała się uniewinnienia, wskazując na drastyczne luki dowodowe w zarzutach dotyczących zabójstw. Linia obrony opierała się na opiniach specjalistów, którzy operowali pojęciami prawdopodobieństwa zamiast pewności. Według adwokatki sprawa miała charakter poszlakowy, a noworodki mogły umrzeć wskutek wad genetycznych, na co nie było dowodów przeciwnych. „- Wszystkie niedające się usunąć wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść oskarżonej, bo mamy w Polsce zasadę domniemania niewinności” – podkreślała prawniczka. Oskarżona do końca podtrzymywała apel o oczyszczenie z zarzutów.

Reprezentujący łomżyńską Prokuraturę Okręgową prokurator Janusz Sobiewski z pełnym przekonaniem domagał się bezwzględnego skazania i wymierzenia najwyższej możliwej sankcji za to niewyobrażalne okrucieństwo.

Wyrok dla seryjnej morderczyni niemowląt. Dlaczego Beata Z. uniknęła dożywocia?

Finał procesu przyniósł skazanie Beaty Z. na ćwierć wieku za kratami. Sąd odrzucił wniosek o dożywocie, argumentując to wiarą w resocjalizacyjną moc 25-letniego wyroku, który w odpowiednim stopniu ochroni społeczeństwo i powstrzyma kobietę przed kolejnymi zbrodniami. Według sędziów najwyższy wymiar kary, o który postulował oskarżyciel, przypominałby prawny odwet za zmarłe niemowlęta, a sprawiedliwość nie powinna polegać na mściwości.

Białostocki Sąd Apelacyjny w październiku 2014 roku utrzymał w mocy zasądzony wyrok. W ustnych motywach rozstrzygnięcia sędziowie pochylili się nad ignorancją partnera życiowego oskarżonej i znieczulicą, która zapanowała w wiosce. Wskazano, że choć nic nie tłumaczy matki, to ojciec dzieci z pewnością ponosił moralną winę za tę masakrę. Jednak z uwagi na brak niezbitych dowodów na jego aktywne współdziałanie, nigdy nie usiadł na ławie oskarżonych.

Prawomocne orzeczenie ostatecznie posłało Beatę Z. do więzienia na 25 lat za bezwzględne pozbawienie życia pięciorga swoich dzieci.